Hattuşa'da Barışın İzleri
Barışın Binlerce Yıllık İzi Hattuşa’da Gün Yüzüne Çıktı: Kadeş Antlaşması’na Yeni Parça
Çorum’daki Hitit başkenti Hattuşa’da yürütülen kazılarda, Kadeş Barış Antlaşması’na ait Akadça çivi yazılı yeni bir tablet parçası bulundu. Sığınmacıların hakları ve evlerin korunmasına ilişkin maddeler içeren keşif, 21 Eylül Dünya Barış Günü'nde kamuoyuyla paylaşıldı.
Tarihi Keşif: Hitit başkenti Hattuşa’nın Büyükkale bölgesinde, dünya diplomasi tarihinin en önemli belgelerinden Kadeş Barış Antlaşması’na ait yeni bir tablet parçası gün yüzüne çıkarıldı.
Anlamlı Zamanlama: Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, bir yıl süren bilimsel incelemelerin ardından tamamlanan keşfi 21 Eylül Dünya Barış Günü’nde duyurdu.
İnsani Hükümler: Tabletin okunabilen kısımlarında, bir ülkeden diğerine sığınan kişilerin muamelesine dair maddeler ve evlerin tahrip edilmemesine yönelik ifadeler yer alıyor.
Çorum’un Boğazkale ilçesindeki Boğazköy/Hattuşa Örenyeri’nde gerçekleştirilen kazı çalışmaları, arkeoloji dünyasında heyecan yaratan yeni bir bulguya ev sahipliği yaptı. Hitit kral sarayının bulunduğu Büyükkale’deki “E” binası yakınlarında bulunan tek yüzü korunmuş çivi yazılı parça üzerinde, uzmanlar tarafından yaklaşık bir yıl boyunca detaylı bilimsel incelemeler yürütüldü.
Yapılan analizler sonucunda, söz konusu parça fragmanın Hitit Kralı III. Hattuşili ile Mısır Kralı II. Ramses arasında imzalanan Kadeş Barış Antlaşması’nın Akadça çivi yazılı nüshalarından birine ait olduğu kesinleşti.
Sığınmacılar ve Evlerin Korunması Düzenleniyor
Yeni buluntu, antlaşmanın 12 ile 20. maddeleri arasında yer alan ve iki tarafın ülkelerinden kaçarak diğer ülkeye sığınan insanlara yönelik muameleleri düzenleyen hükümlere ait satırlar içeriyor. Metnin okunabilen bölümlerinde Hatti ve Mısır ülkelerinden kaçan kişilerden bahsedilirken, özellikle insanların evlerinin tahrip edilmemesine dair ifadeler binlerce yıl öncesinden bugüne güçlü bir barış ve insan onuru mesajı taşıyor.
Bakan Ersoy’dan Barış ve Filistin Vurgusu
Keşfi sosyal medya hesabından duyuran Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Anadolu’nun barış ve diplomasi tarihindeki köklü konumuna dikkati çekti. Bakan Ersoy mesajında şu ifadelere yer verdi:
“Barışın binlerce yıllık izini Anadolu’nun toprağında bulduk! İnsanların evlerinin tahrip edilmemesine ilişkin ifadeler, binlerce yıl öncesinden bugünümüze güçlü bir mesaj taşıyor. 21 Eylül Dünya Barış Günü’nde kamuoyuyla paylaştığımız bu kıymetli keşif, Anadolu’nun barış ve diplomasi tarihindeki köklü yerini bir kez daha ortaya koyuyor.”
Paylaşımında güncel insani dramlara da değinen Ersoy, “Binlerce yıl öncesinden günümüze ulaşan bu miras, insan hayatını ve onurunu koruma sorumluluğumuzu hatırlatıyor. Filistinli kardeşlerimiz başta olmak üzere, tüm insanların güven içinde, barış ve huzurla yaşayacağı bir gelecek diliyoruz.” değerlendirmesinde bulundu ve kazı ekibini tebrik etti.
Hattuşa Tablet Nüshaları Tamamlanıyor
Tarihin ilk yazılı barış antlaşmalarından biri olan Kadeş’in Mısırca metni Mısır’daki tapınak duvarlarına hiyerogliflerle kazınırken, Akadça çivi yazılı kil tablet parçaları ilk olarak 1906–1912 yılları arasındaki Hattuşa kazılarında ortaya çıkarılmıştı. Bugüne kadar elde edilen parçalar İstanbul Arkeoloji Müzeleri, Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Berlin Önasya Müzesi ve St. Petersburg Ermitaj Müzesi koleksiyonlarında korunuyor.
Büyükkale’de devam eden kazı çalışmaları sayesinde, Kadeş Antlaşması’nın Hattuşa’daki kil tablet nüshalarının eksik kalan diğer parçalarının da gün yüzüne çıkarılması hedefleniyor.
