Ortodonti Tedavisinde En Kritik Dönem, Pekiştirme Süreci
Uzmanlar uyarıyor: Tedavi sonrası kullanılan sabitleyicilerin ihmal edilmesi, dişlerin yeniden kaymasına ve ortodontik tedavinin tekrarlanmasına neden olabiliyor.
Ortodontik tedavilerde çapraşık dişlerin düzeltilmesi ve çene uyumsuzluklarının giderilmesinin ardından başlayan “pekiştirme” ya da retansiyon dönemi, elde edilen sonucun kalıcı olması açısından büyük önem taşıyor. Uzmanlara göre tedavi sonrası dişler, çevre dokuların eski düzenine dönme eğilimi nedeniyle yeniden yer değiştirebiliyor.
İstanbul Okan Üniversitesi Diş Hastanesi Ortodonti Uzmanı Dt. Duygu Güneş, her ortodontik tedavi sonrasında belirli ölçüde geri dönüş eğiliminin görülebileceğini belirterek özellikle dişler arasında çoklu boşluk bulunan vakalarda, döndürülmüş dişlerin düzeltildiği durumlarda ve çene arkı genişletilen hastalarda riskin daha yüksek olduğunu söyledi.
Güneş’e göre bu nedenle, tedavi sonunda elde edilen estetik ve fonksiyonel görünümün korunabilmesi için uygun bir pekiştirme planı uygulanması gerekiyor.
Uzmanların en sık tercih ettiği yöntemlerden biri, “lingual retainer” adı verilen sabit ince teller. Bu teller genellikle köpek dişlerinin arka yüzeyine yapıştırılıyor ve dişlerin mevcut konumunu korumasına yardımcı oluyor. Ancak tellerde oluşabilecek kopma veya deformasyonun çoğu zaman hasta tarafından fark edilmediğine dikkat çekiliyor.
Diş sabitleyicinin tek bir noktadan kopmasının bile dişlerde hızlı ve bazen asimetrik kaymalara yol açabileceğini belirten Güneş, telin bükülmesi halinde ise dişlere istenmeyen kuvvetler uygulanarak yanlış yönlerde hareket oluşabileceğini ifade etti.
Pekiştirme sürecinde kullanılan bir diğer yöntem ise “Essix plak” olarak bilinen şeffaf, çıkarılabilir plaklar. Tüm diş arkını saran bu plaklar estetik görünümü ve kolay temizlenebilmesi nedeniyle hastalar tarafından sıklıkla tercih ediliyor. Ancak uzmanlara göre bu yöntemin başarısı tamamen düzenli kullanıma bağlı.
Plakların takılmaması, kırılması ya da kullanım dışı kalması durumunda dişlerin zamanla eski konumlarına dönmeye başlayabileceği belirtiliyor. Özellikle tedavinin ilk aylarında yaşanan kısa süreli kullanım aksaklıklarının bile diş hareketlerini yeniden başlatabileceği vurgulanıyor.
Uzmanlar, ortodontik tedavinin kalıcı olabilmesi için sabit ve hareketli sabitleyicilerin birlikte kullanılmasının çoğu zaman en güvenli yaklaşım olduğuna dikkat çekiyor. Sabitleyicilerin ihmal edilmesi durumunda ise dişlerde yeniden çapraşıklık oluşabileceği ve hastaların tekrar ortodontik tedavi görmek zorunda kalabileceği ifade ediliyor.
Ortodontistler, hastaların düzenli kontrollerini aksatmaması ve sabitleyicilerde herhangi bir sorun fark ettiklerinde vakit kaybetmeden uzman desteği alması gerektiği konusunda uyarıyor.
