Şeref Can: “Enerjinin Rotası Değişiyor, Stratejik Merkezler Yeniden Şekilleniyor”
“Hürmüz’ün ucu Ceyhan”: Küresel enerji denkleminde yeni merkez arayışı
Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilimler ve enerji arz güvenliği tartışmaları, Türkiye’nin önemli enerji geçiş noktalarından biri olan Ceyhan’ı yeniden uluslararası gündemin merkezine taşıyor.
Uzmanlara göre özellikle Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek olası krizler, alternatif enerji güzergâhlarının stratejik önemini artırırken, Akdeniz’e açılan enerji koridorları arasında Ceyhan öne çıkıyor.
Petrol ve doğal gaz taşımacılığında kritik rol üstlenen Ceyhan; liman altyapısı, boru hatları, depolama tesisleri ve sanayi yatırımlarıyla yalnızca bölgesel değil, küresel ölçekte de dikkat çeken bir enerji merkezi olarak değerlendiriliyor.
Enerji uzmanları, “Enerjinin yolu değişse de yönü yeniden Ceyhan’a çıkıyor” değerlendirmesinde bulunurken, ilçenin enerji diplomasisi açısından giderek daha önemli hale geldiğine işaret ediyor.
Enerji hatlarının kesişim noktası
Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı başta olmak üzere birçok uluslararası enerji hattının bağlantı noktasında bulunan Ceyhan, yalnızca bir petrol transfer merkezi olarak değil; petrokimya, lojistik ve ağır sanayi yatırımları açısından da stratejik bir merkez olarak görülüyor.
Son yıllarda bölgede hayata geçirilen organize sanayi bölgeleri, liman projeleri ve enerji ihtisas alanlarıyla birlikte ekonomik hareketliliğin arttığı belirtiliyor. Bu yatırımların hem bölgesel istihdama hem de Türkiye ekonomisine katkı sunduğu ifade ediliyor.
Uzmanlara göre küresel enerji ticaretinde yaşanan dönüşüm süreci, Doğu ile Batı arasında köprü konumunda bulunan Ceyhan’ın önemini önümüzdeki dönemde daha da artırabilir.
“Termik santral yerine stratejik yatırım” yaklaşımı
Bölgedeki mevcut dönüşümün temelinde ise yaklaşık on yıl önce alınan planlama kararlarının bulunduğu belirtiliyor.
2013 yılında CTO Başkanı Şeref Can ve ekibinin görev yaptığı dönemde, bölgenin uzun vadeli stratejik potansiyeline dikkat çekilerek arazilerin korunması yönünde adımlar atıldı.
O dönemde bölgede faaliyet gösteren iki termik santralin yanı sıra, 11 ayrı termik santral projesi için ÇED raporu alındığı; bazı şirketlerin bölgeyi yeni enerji yatırımları için değerlendirmeye hazırlandığı ifade ediliyor.
Ancak bölgenin yalnızca enerji üretim alanı olarak değil; lojistik, petrokimya ve ihracat merkezi olarak gelişmesi gerektiği görüşü savunuldu. Bu kapsamda dönemin Enerji Bakanlığı’na bölgenin plansız sanayi yatırımlarıyla yoğunlaşmaması gerektiği yönünde değerlendirmeler sunulduğu belirtiliyor.
Şeref Can, bölgenin geleceğine ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“Biz o dönem Ceyhan’a yalnızca bugünün gözünden bakmadık. Dünyadaki enerji dengelerinin değişeceğini, lojistik ve petrokimya yatırımlarının Akdeniz hattında yoğunlaşacağını öngördük. Eğer bölge plansız şekilde termik santrallerle dolsaydı bugün konuştuğumuz stratejik yatırımların hiçbiri gerçekleşemezdi. Ceyhan’ın geleceğini korumak için mücadele ettik.”
Can, enerji koridorlarında yaşanan küresel dönüşümün Türkiye açısından yeni fırsatlar oluşturduğunu belirterek şöyle devam etti:
“Bugün dünyada enerji arz güvenliği yeniden tartışılıyor. Hürmüz’de yaşanan her gelişme, alternatif merkezlerin önemini artırıyor. Ceyhan artık yalnızca bir ilçe değil; enerji güvenliği, sanayi üretimi ve lojistik açısından uluslararası ölçekte stratejik bir merkezdir.”
Yeni yatırımlar dikkat çekiyor
Korunan alanlarda bugün Ceyhan Kimya İhtisas Organize Sanayi Bölgesi ve Rönesans Holding gibi büyük ölçekli projelerin yükseldiği belirtiliyor.
Bölgenin, çevresel baskı oluşturan plansız yatırımlar yerine teknoloji, üretim, istihdam ve ihracat odaklı bir kalkınma modeliyle büyümesinin hedeflendiği ifade ediliyor.
Enerji ve lojistik uzmanlarına göre Ceyhan, önümüzdeki dönemde Türkiye’nin enerji merkezi olma hedefinde kilit rol oynayabilir.
